پرسشنامه ذهن‌ آگاهی بائر و همکاران (۲۰۰۶)

مشخصات پرسشنامه ذهن‌ آگاهی

توجه: پژوهشگر هنگام پاسخ‌گویی به گویه‌های پرسشنامه، سوالات ۳، ۵، ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۷، ۱۸، ۲۲، ۲۳، ۲۵، ۲۸، ۳۰، ۳۴، ۳۵، ۳۸، ۳۹ را به صورت معکوس نمره‌دهی می‌کند. این بدان معناست که پس از جمع‌آوری پرسشنامه‌ها، او باید نمرات این گویه‌ها را مجدداً کدگذاری کند و به حالت اولیه برگرداند تا تحلیل نهایی را به درستی انجام دهد.

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه ذهن‌ آگاهی

تعریف مفهومی

ذهن‌آگاهی فرآیندی است که در آن فرد آگاهی خود را متمرکز بر تجربیات لحظه حال می‌کند، بدون آن‌که آن تجربیات را برچسب‌زنی یا ارزیابی نماید و صرفاً به مشاهده آن‌چه در درون و بیرون می‌گذرد می‌پردازد. این فرایند با نگرشی پذیرا، کنجکاوانه و غیرقضاوتی همراه است که به فرد امکان می‌دهد افکار و احساسات را همان‌گونه که هستند، بدون تلاش برای تغییر یا سرکوب آن‌ها، تجربه کند (بائر و همکاران، ۲۰۰۶).

تعریف عملیاتی

ذهن‌آگاهی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۹ گویه پرسشنامه ذهن‌آگاهی بائر و همکاران کسب می‌کند. این نمره در ۵ مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مشاهده (شامل سوالات ۱، ۶، ۱۱، ۱۵، ۲۰، ۲۶، ۳۱، ۳۶): توجه به احساسات درونی و محرک‌های خارجی.
• توصیف (شامل سوالات ۲، ۷، ۱۲، ۱۶، ۲۲، ۲۷، ۳۲، ۳۷): توانایی برچسب‌گذاری کلامی بر تجربیات.
• عمل همراه با آگاهی (شامل سوالات ۵، ۸، ۱۳، ۱۸، ۲۳، ۲۸، ۳۴، ۳۸): تمرکز بر فعالیت فعلی.
• عدم قضاوت (شامل سوالات ۳، ۱۰، ۱۴، ۱۷، ۲۵، ۳۰، ۳۵، ۳۹): پذیرش غیرقضاوتی تجربه.
• عدم واکنش (شامل سوالات ۴، ۹، ۱۹، ۲۱، ۲۴، ۲۹، ۳۳): اجازه دادن به افکار و احساسات برای آمدن و رفتن.

روایی و پایایی پرسشنامه ذهن‌ آگاهی

روایی:

بر اساس تعریف سرمد و همکاران (۱۳۹۰)، روایی نشان می‌دهد که یک ابزار اندازه‌گیری تا چه اندازه می‌تواند ویژگی یا سازهٔ مورد نظر را دقیق و درست بسنجد. کاظمی (۱۴۰۲) در پژوهشی که او انجام داد، برای ارزیابی همین ویژگی در ابزار خود، از روش روایی محتوا بهره گرفت. او شاخص روایی محتوایی (CVR) پرسشنامهٔ خود را برابر با ۰.۸۸ محاسبه کرد و چنین نتیجه گرفت که این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای از مرز استاندارد ۰.۷ بالاتر است. از دیدگاه او، چنین نمره‌ای ثابت می‌کند که ابزار پژوهش از روایی محتوایی مطلوب، رضایت‌بخش و کاملاً قابل قبولی برخوردار می‌باشد.

پایایی:

بر اساس دیدگاه سرمد و همکاران (۱۳۹۰)، پایایی یعنی وقتی یک ابزار اندازه‌گیری را در دفعات گوناگون به کار می‌بریم، نتایج حاصل از آن تا چه اندازه ثبات و یکنواختی خود را حفظ می‌کنند. احمدی (۱۴۰۱) در تحقیق خود برای سنجش همین ویژگی در ابزارش، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کرد و مقدار این ضریب را برای پرسشنامهٔ خود برابر با ۰.۸۹ محاسبه نمود. او چنین نتیجه گرفت که این نمره از مرز استاندارد ۰.۷ به طور قابل ملاحظه‌ای بالاتر رفته است. از دیدگاه او، چنین مقداری به وضوح نشان می‌دهد که پرسشنامه از پایایی مطلوب و قابل قبولی برخوردار است و بنابراین پایایی آن تأیید می‌شود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه

پرسشنامه‌های مرتبط با این پرسشنامه عبارتند از: